Een fusiegemeente met grote ambities
Gooise Meren heeft ruim 61.000 inwoners en ontstond uit een fusie van Bussum, Naarden, Muiden en Muiderberg. De gemeente investeert flink. Via het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) worden tot 2030 achttien schoolgebouwen vernieuwd of gerenoveerd. Daarnaast moeten bruggen, wegen, riolering en andere elementen in de openbare ruimte worden vernieuwd. De totale financieringsbehoefte tot 2029 loopt op tot € 220 miljoen.
“We wilden van reageren naar vooruitkijken,” zegt Ria Davelaar, senior financieel adviseur a.i. via Kodros bij de gemeente. “Een gedetailleerde meerjarige liquiditeitsprognose ontbrak nog. Daardoor moesten we soms snel schakelen bij een grote uitgaande betaling. We wilden dat vooraf in beeld hebben, zodat we rustig en goed voorbereid kunnen sturen.”
Eerst de basis op orde
Ria begon met het actualiseren van de financiële verordening, het activabeleid en het treasurystatuut. Daarin legde ze de bestuurlijke kaders, afschrijvingstermijnen en bevoegdheden vast. Daarna maakte ze een meerjarige liquiditeitsprognose op basis van de begroting en het meerjarenperspectief.
“Daaruit bleek dat Gooise Meren de komende jaren flink moet blijven lenen om alle investeringen te realiseren,” legt Ria uit. “Maar welke leningen trek je aan, met welke looptijden en welk risicoprofiel? Daar is specifieke treasurykennis voor nodig. Daarom adviseerde ik de portefeuillehouder een specialist in te schakelen.”
Dat werd Thésor, dat Ria kende uit haar tijd bij Woningstichting Barneveld. “Thésor kent de non-profitsector en het gemeentelijke speelveld goed. Ze spreken de taal van gemeenten en weten aan welke knoppen je moet draaien.”
Van nulmeting naar financieringsplan
Thésor startte met een treasuryscan. Daarin werden de bestaande leningenportefeuille van € 125 miljoen en de verwachte kasstromen doorgelicht. De conclusie: bestaande leningen herstructureren loonde niet, omdat de rentes al laag waren. Wel bracht de groeiende schuld voor nieuwe investeringen een flink renterisico met zich mee.
Op basis daarvan stelde Thésor een financieringsplan op met concrete richtlijnen. Een verrassend en zeer waardevol inzicht uit het financieringsplan van Thésor was het verruimen van de rekening-courantfaciliteit bij de huisbankier. “Investeringen lopen regelmatig vertraging op of er is sprake van een acute ontwikkeling,” zegt Ria. “Met een hogere limiet heb je een flexibele en goedkope buffer en creëer je ruimte om leningen op het juiste moment aan te trekken.”
Rust en houvast
Waar eerst ad hoc werd geschakeld, is er nu met het financieringsplan voorspelbaarheid. Het plan dient bovendien als handleiding voor de vaste treasurymedewerkers en de nieuwe adviseur die Ria’s werk overnemen. “Zij weten nu precies welke stappen ze moeten zetten bij het aantrekken van leningen en hoe ze de liquiditeitsprognose actueel houden. Er wordt gedacht over het instellen van een treasurycommissie, die periodiek bijeenkomt om de voortgang en marktontwikkelingen te volgen.
Geen uitzondering
Volgens Ria staat Gooise Meren niet alleen. Meer dan driekwart van de Nederlandse gemeenten kampt met grote financiële uitdagingen: stijgende kosten, een grote investeringsopgave en druk op de algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Daarnaast ligt het verhogen van lokale belastingen en heffingen vaak politiek gevoelig.
“Als interim-adviseur zie ik bij veel gemeenten dat er weinig aandacht is voor treasury, terwijl juist nu de noodzaak groot is” zegt Ria. “Bij kleine en middelgrote gemeenten doet vaak iemand van de administratie de bankhandelingen, maar ontbreekt het zicht op wat er de komende jaren op de gemeente afkomt. Met een gedetailleerde liquiditeitsprognose en een doordachte treasurystrategie voorkom je ad hoc besluitvorming en blijf je echt in control.”
Over Kodros:
Kodros versterkt de financiële functie van lokale overheden met ervaren finance professionals. Via detachering, werving & selectie en opleiding helpen we gemeenten aan expertise, continuïteit en ontwikkeling.
